Bu Haberi Yazdır

65 yıl sonra ilk kez Türkiye Cumhurbaşkanı resmi bir ziyaret için Yunanistan’a gitti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yunan mevkidaşı Prokopis Pavlopulos ile ortak basın toplantısında Lozan tartışması yaşandı. Erdoğan Lozan Antlaşması’nın güncellenmesi gerektiğini yineledi, Pavlopulos’un yanıtı “Antlaşmayı gözden geçirme ya da değiştirme gibi bir kavramı kullanmıyoruz” oldu.

Türkiye tarafından Yunanistan’a 65 yıl aradan sonra Cumhurbaşkanı düzeyinde yapılan ilk ziyarette Lozan tartışması yaşandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Yunan mevkidaşı Prokopis Pavlopulos arasındaki görüşmesi öncesinde basın toplantısı düzenlendi.

Açıklamada ilk olarak Yunanistan Cumhurbaşkanı Prokopis Pavlopoulos konuştu.

Yunanistan Cumhurbaşkanı şunları söyledi:

“Bildiğiniz gibi tarihi bir ziyaret mahiyeti taşıyan başka bir ziyaret Atatürk ve İnönü zamanında yapılmış bir anlaşmadan bahsetmek istiyorum ve bu da hepimizin bildiği gibi Lozan anlaşmasıdır.

 Lozan anlaşması iki ulusun ulusal toprakların sınırlarını çizen bir anlaşma teşkil etmektedir. Bu ikili ilişkiler açısından hiçbir boşluk bırakmayan, tamamlanması gerekmeyen muğlak bölge sınırları taşımayan bir anlaşmadır Lozan anlaşması.

Bunun tartışılacak, reform edilecek bir sözleşme olduğuna inanmıyoruz. Ve bu anlaşma gereğince iki ülkede de yaşayan azınlıklar çok belirgin bir şekilde dile getirilmiştir. Ve azınlıklar Yunanistan açısından dini azınlık olarak tanınmıştır. Yunanistan’da Müslüman bir azınlık Lozan Anlaşması temelinde Yunanistan’da yaşamaktadır. Ve Yunanistan bu azınlığı bir hukuk devleti olarak tüm haklarını öngörüldüğü şekilde korumaktadır.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan ise şunları dile getirdi:

“65 yıl sonraki bu ziyaretten mutluyuz. Lozan konusunda hala anlaşılmayan bazı incelikler var. 94 yıl önce yapılmış bir anlaşma. bu anlaşma sadece Türkiye ve Yunanistan arasında yapılmış değildir. Bu anlaşmanın 11 taraf ülkesi vardır. Japonya, İngiltere…  94 yıl içinde dünya adeta yeniden kuruldu. Türkiye ile Yunanistan arasında çok şey değişti. Nasıl oluyor da Lozan anlaşmasının uygulanır olduğunu sözylüyorsunuz.  Demek ki Lozan uygulamada değil. Bu meseleyi mevkidaşlarımla görüşmüşüzdür. Ama netice alamadık.

Patriği kim seçiyor? Seçecekse bu 17 kişiyi seçecek. Yunanistan’da gerek başbakanlığım, gerek cumhurbaşkanlığım döneminde hala biz Batı Trakya’da baş müftüsünü oradaki imamlar, din adamları seçememiştir. Demek ki Lozan uygulamada değil.

Batı Trakya’ya, soydaşlarımıza bundan önce yaptığım gibi bir ziyaret yapmayı da arzu ettim ama birileri de maalesef bu ziyareti provoke ediyor. Dağıtılan broşürlerden tutunuz, oradaki binaların kapılarına çizilen çeşitli işaretlere varıncaya kadar. Her toplumun içinde artılar, eksiler vardır. O ayrı bir konu ama bunların 65 yıl aradan sonra böyle bir cesareti ortaya koyarak buraya eğer bir cumhurbaşkanı geliyorsa, bunun çok kontrol altında tutulması gerekir diye düşünüyorum.

Cumhurbaşkanlığı yetkisi

Erdoğan’ın konuşmasının ardından Yunanistan Cumhurbaşkanı tekrar söze girdi:

“Sayın Cumhurbaşkanı Kıbrıs konusunda, cumhurbaşkanı kıyası yaptınız. Ancak Yunanistan’da anayasa gereği cumhurbaşkanı sizin yetkilerinze sahip değildir. O yüzden katılamadım görüşmelere. Bu karşılaştırma için şeref duydum tabiki. İlişkilerimizin samimiyet ilkesi üzerinde ilerleyeceğine inanıyorum. Dışişleri Bakanımızın da söyleyeceği gibi ben hukuk profesörüydüm. Bir anlaşmanın, hukuk ilkesinin güncellenmesi mümkün değildir. Var olan sözleşmeye yeni bir metin ekleyebiliriz fakat anlaşmayı güncellemek veya reform etme gibi bir kavramı kullanmıyoruz. Bu konuda da sizin samimiyetinize inanarak, bunun altını çizmeyi arzu ediyorum. Aynı zamanda bu ziyaretin tarihi öneminin altını çizmeden edemeyeceğim.”

Hukuk polemiği

Pavlopulos’un sözlerine Erdoğan’ın cevabı:

Bunu cevapsız bırakmak da kendime saygısızlık olur. Ben tabi hukuk profesörü değilim ama siyaset hukukunu iyi bilirim. Siyaset hukukunda da, anlaşmaların güncellenmesi diye bir şart vardır ve bunu da biz yaparız. Yeterki ülkeler bu konuda mutabık kalsınlar, bunun dünyada çok örneği var. Sizler bu konuyu açtığını için bu konuya girdik. Açmamış olsaydınız, sayın Çipras’ın kabulünde bu konulara girerdik. Biz de çok sıkıntılar yaşadık, o yüzden sistem değişikliğine gidiyoruz. 2019’da Cumhurbaşkanlığı sistemine geçeceğiz.” şeklinde oldu.