• Döviz Kurları
    Puan Durumu
    Büyüme rakamları “hormonlu” : Kredi, teşvik ve tüketim katkılı
    Büyüme rakamları “hormonlu” : Kredi, teşvik ve tüketim katkılı
    12 Aralık 2017 08:51
    Font1 Font2 Font3 Font4
    Bu Haberi Yazdır

    Türkiye ekonomisi 2017’nin üçüncü çeyreğinde yüzde 11.1 oranla beklentilerin üzerinde büyüdü. Son iki yılda ilk kez çift haneli büyüme rakamına ulaşıldı. Son altı yılın en yüksek çeyreklik büyümesi yakalandı.

     

    Ancak büyümenin çift haneli gelmesinde 2016’nın üçüncü çeyreğinde 15 Temmuz darbe girişimi sonrası yaşanan yıllık daralmanın sonucu oluşan baz etkisi ile birlikte Kredi Garanti Fonu (KGF) ile sağlanan krediler ve teşvikler etkili oldu. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış büyüme hızı bir önceki çeyreğe göre yüzde 1.2 olarak gerçekleşti. Ancak KGF ile gelen büyüme enflasyonu da yüzde 13’e taşıdı.

     

    En büyük katkı tüketimden

    Büyümeye en büyük katkı, 7 puan ile hanehalkı tüketiminden geldi. 2017’nin üçüncü çeyreğinde harcamalar yönünden bakıldığında hanehalkı tüketimi yıllık yüzde 11.9 arttı. Devletin tüketim harcamaları ikinci çeyrekteki küçülmenin aksine üçüncü çeyrekte yıllık yüzde 2.8 artarak büyümeye 0.3 puanlık ılımlı bir katkı sağladı. Yatırımlar üçüncü çeyrekte yıllık yüzde 12.4 büyüyerek son 9 çeyreğin en güçlü artışını gösterdi ve büyüme oranına 3.6 puan katkı sağladı. Yıllık bazda inşaat yatırımları yüzde 12 artarken, önceki bir yıllık dönemde sürekli olarak daralan makine-teçhizat yatırımları üçüncü çeyrekte yüzde 15.3 artış kaydetti.

     

    İkinci çeyrekte 1.8 puan olan net dış talebin (ihracat eksi ithalat) büyümeye katkısı 0.3 puana geriledi. İhtalattaki hızlanma bunda etkili oldu. Üçüncü çeyrekte zincirlenmiş hacim endeksi bazında ihracat yüzde 17.2, ithalat yüzde 14.5 (ikinci çeyrek: yüzde 1.8) arttı.

     

    Üretim yönünden bakıldığında ise sanayi sektörünün büyümeye 2.6 puan gibi önemli bir katkı sağladığı, bu katkının 2.2 puanlık kısmının imalat sanayiden geldiği görüldü. Sanayi sektöründe güçlü baz etkisinin de katkısıyla ikinci çeyreğin yıllık büyüme oranı yüzde 14.8 olurken bu oran imalat sanayiinde yüzde 15.2 olarak gerçekleşti. 2017 üçüncü çeyrekte tarım sektörü 2.8 ile görece ılımlı büyüdü. Hizmet sektörü yüzde 20.7 ile yıllık bazda ekonominin en hızlı büyüyen sektörü olurken inşaat yüzde 18.7 büyüme kaydetti. Buna karşılık finans ve sigorta faaliyetleri sektöründeki yüzde 5.8 daralma dikkat çekti.

     

    Ekonomist, gazeteci-yazar Güngör Uras Dünya Gazetesi’ndeki köşe yazısında “Büyüme gene tüketime dayalı” başlıklı yazısında büyümeye etki eden faktörleri kalem kalem yazdı.

     

    Güngör Uras’ın  yazısının tamamı şöyle:

     

    Büyüme gene tüketime dayalı

     

    Yılın üçüncü çeyreğinde (temmuz-ağustos-aylül aylarında) ekonomimiz yüzde 11.1 büyüdü.

    Geçen yılın ilk iki çeyreğinde yüzde 5’e yakın büyüyen ekonomi, FETÖ belası ile üçüncü çeyrekte yüzde 0.8 küçülmüştü.

    Çeyreklik büyüme, önceki yılın aynı çeyreğindeki büyüme esas alınarak hesaplanıyor.Geçen yılın üçüncü çeyreğinde büyüme eksi yüzde 0. 8 olduğu için bu yılın büyümesi yüksek çıkıyor. Baz etkisi düzeltilirse büyümenin yüzde 6 dolayında olduğu görülür. Bu da önemli bir büyüme oranıdır. Sevinilecek bir büyümedir.

    2017 yılı ikinci çeyrekte büyümemiz yüzde 5.4 olmuştu. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış milli gelir zincirleme hacım endeksi üçüncü çeyrekte, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1.2 oranında arttı. Demek ki, üçüncü çeyrekte büyüme önceki çeyreğin üzerine çıkmış durumda.

    – Büyüme şimdilerde hacım endeksi ile izleniyor. Hacim endeksi geçen yılın (FETÖ belası gerileyen) üçüncü üç aylık dönemine göre:

    – Tarımda üretim artışı yüzde 2.8 oranında. Çok çok düşük bir üretim artışı var.

    Sanayinin genelinde artış yüzde 14.8, imalat sanayinde yüzde 15.2 gibi büyük oranda üretim artışı var.

    – İnşaat gene de sanayideki büyümenin önüne geçmiş durumda. Büyüme yüzde 18.7’yi buldu.

    – Hizmetler kesimi de hızlı büyüdü. Büyüme yüzde 20.7 oranında.

    – Finans ve sigorta faaliyetlerinde beklenmedik bir gelişme var. yüzde 5.6 küçülme gerçekleşti.

    Üçüncü çeyrekte:

    – Ekonomi yüzde 11.1 büyürken, halkımızın tüketimindeki artış yüzde 11.7 ile büyümenin üzerine çıkmış durumda.

    – Kamu tüketimi yüzde 2.8 oldu.

    – Yatırım artışı ise yüzde 12.4 oranında. Yüksek bir yatırım oranı ile karşı karşıyayız.

    Yatırım denilince, yatırımın, inşaat yatırımı mı, makine ve teçhizat yatırımı mı olduğu sorusu gündeme gelir. Üçüncü çeyrekte:

    – Makine ve teçhizat yatırımlarındaki artış yüzde 15.3 gibi yüksek bir oranda oldu.

    – İnşaat yatırımlarındaki artış oranı ise yüzde 12.0 olarak belirlendi.

    Halkımızın tüketimi büyümenin üzerinde yüzde 11.0 oranında artarken, acaba halkımız neleri tüketti?

    – Dayanıklı mallar tüketimi yüzde 31.1 arttı. Buzdolabı, mobilya, taşıt araçları satışlarındaki artışın boyutunun büyük olduğu görülüyor.

    – Yarı dayanıklı mallar tüketimindeki artış yüzde 9.7 oranında.

    – Halkın günlük harcamalarından oluşan dayanıksız tüketim harcamaları da üçüncü çeyrekte yüzde 10.7 arttı.

    2017 Yılının üçüncü çeyreğindeki yüzde 11.1 büyümenin: 7.0 Puanı özel tüketimden geldi. Kamu tüketiminin büyümeye katkısı 0.3 puan. Yatırımın katkısı 3.6 puan.

    -Net ihracatın katkısı 0.3 puan

    Tüketime dayalı büyümeden, yatırıma ve ihracata dayalı büyümeye geçemiyoruz.

     

    Kaynak: Cumhuriyet, Dünya


    Yorumlar



    İlgili Haberler