Ülkemizde demokrasi ve özgürlüklerin geldiği noktaya bakalım istiyorum. Süreç malum, biz de etrafımızı süreçten bağımsız izleyemiyoruz.
Geçen gün belediye otobüsünde tanık olduğum bir durumu anlatayım sizlere. Arka kapının iki önünde, cam kenarında oturuyorum, birkaç durak sonra inip başka bir otobüse aktarma yapacağım -nasılsa bedava- ve bu sebeple hangi hat olduğunu hatırlamıyorum. Bir süre bir şeyler okuduktan sonra inceden bir mırıldanma duymaya başladım. Mırıldanma kısa süre içinde normal seviyede sese dönüştü ve kaynağının benim hemen arka koltuğumda olduğu anlaşıldı. Kafamı arkaya çevirdiğimde gördüğüm yaşlıca adam. şu uzun beyaz kıyafetlerden giymiş, başında takke, elinde tesbih, upuzun sakalıyla otobüsteki herkesin duyabileceği bir sesle mevlid okuyordu. ‘Mevlid’ dememin sebebi benzetme tabii ki… Kuran da bilmem Arap dilini de… Ama duyup dinlemişliğimiz var sonuçta.
O anda ne hissettiğimi hala tam olarak ifade edemiyorum. Özellikle tarif ettiğim giysilerle sokakta yürüyen birini gördüğüm zaman beni bir korku alır. Bu korkunun içinde giysilerinin kefeni hatırlatması, sürekli ibadete odaklı olmanın dünya yaşamından ziyade ölüme yatırım olması dolayısıyla yine ölüm çağrışımı yapması ve tabii ki politik olarak da gericiliğin, şeriat fikrinin canlı örneği olmaları gibi etkenler vardır.
Tedirgin olurum yani, hem ölü kıyafetiyle dolaşmalarından hem de yaşanılabilir bir dünya ideallerimizin düşmanı olmalarından. Fakat bugüne kadar toplu taşıma aracında mevlid okuyanına rastlamadım ki şaşırıp kalmayayım.
Kafamı geri çevirdiğimde gülümsediğimi hatırlıyorum.
Neyin gülümsemesi idi onu da bilemiyorum hala. Yanımda oturan başörtülü kadın da dönüp baktı ama onun yüzünde de ne hissettiğini açık eden bir ifade yakalayamadım. Otobüs ahalisinin geri kalanı pek dikkat etmediler zannediyorum. Belki de durum çok normaldi de ben abartıyordum.
Bu tabloyu kim normalleştirmişti, önünü açan kimlerdi, kimler çanak tutmuştu, ne zaman gelmiştik bu raddeye?
Yaşadığım süre boyunca gördüğüm hükümetler geçti gözümün önünden… Benden öncesini de düşündüm sonra. En son elbette ‘Son Mohikan’da takıldı kaldı gözüm… İnmek için kalktım, inmeden de adamın bir fotoğrafını çektim arka tarafından. Çektiğim fotoğrafı sosyal medyada paylaştım, durumu anlatan bir not ekleyip insanların gerçekten doğal karşılayıp karşılamadıklarını sordum.
Fotoğrafın altında bir tartışmadır başlamış, yazılanları okumaya yetişemedim. AKP sempatizanı biri başlatmış tartışmayı.
Ben kafir olduğum için mevlid okunmasından rahatsız oluyormuşum, o adam bizim sağ salim yolculuk etmemizi istediği için okuyormuş ve ben nankörlük ediyormuşum, ayrıca kafir olduğumu söylemekten de hiç utanmıyormuşum, insanlara ne kadar kötü örnekmişim, biri şarkı söylese hiç rahatsız olmazmışım ama…
Adamı neden ötekileştiriyor ve inancına saygı göstermiyor olduğumu sorgulayıp herkesin inandığı şeyleri yaşamasının bir özgürlük olduğunu hatırlatıyor bana.
Söylediklerinin hepsine tek tek cevap verilebilir ama buralara sığmaz. Ben daha önce belediye otobüsünde şarkı söyleyen birini de görmedim, görseydim ona da tuhaf bakardım ve çok muhtemel ki başkaları da öyle bakar hatta sustururlardı. Çünkü özgürlüğün tanımında yorgun argın işten dönerken tıklım tıkış otobüsün içinde rahatsız bir yolculuk yapan insanlara kötü sesimizle istemedikleri bir şarkı söylemek falan yoktur.
Karşısında başka kurgu yapalım; mesela Hristiyan inancına ait ilahi okuyan kadın olsun aynı otobüsün içinde, onu da bırakın Alevi deyişi söylesin biri, bakalım ya da Nazım Hikmet’ten bir şiir okusun bağıra bağıra, “bütün dinler yalandır, din afyondur, kendimize bilimi rehber almalıyız” desin biri… Benim o amcanın fotoğrafını -ki yüzü görünmüyor, özellikle arkadan çekilmiş- paylaşmam mı hakaret ve saldırı; o zaman görürüz işte…
Fikir ve inanç özgürlüğü anlatıyor bana hadsiz!’Hadi oradan’ demeyip ne diyeyim! Özgürlüğü neresinden ve de neremizden anladığımız mesele.
Gerçekten özgür bir yaşam dileklerimle…