Polonya’da tek başına iktidarı elinde tutan sağcı-muhafazakar PiS partisi, yargı üzerinde denetimi sağlamak için “Temmuz darbesi” yaptı.

Parlamentodaki diğer partiler düzenlemeyi “Yargıya temmuz darbesi” olarak adlandırdı ve ülkede kuvvetler ayrılığının rafa kaldırıldığına dikkat çekti. Meclis tarafından kabul edilen yeni düzenleme yine PiS’in çoğunlukta olduğu senato tarafından da kabul edildikten sonra yürürlüğe girecek.

Yüksek Mahkeme Başkanı Malgorzata Gersdorf yaptığı açıklamada yargıda yapılan düzenlemeye tepki göstererek, “Bundan sonra artık ülke yargısı Adalet Bakanına bağlı olacak” dedi. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Gersdorf’un yerine kimin geleceğine de Adalet Bakanı, dolayısıyla PiS karar verecek.

Muhalefetteki sağcı Yurttaş Platformu (PO) Başkanı  Grzegorz Schetyna, ülkenin diktatörlüğe doğru gittiği uyarısında bulundu. Anayasa Mahkemesinin eski başkan ortak bir açıklamayla senatörlere ve cumhurbaşkanına, meclisteki değişikliği onaylamama çağrısı yaptı.

AVRUPA BİRLİĞİ’NDEN TEPKİ

Yargının hükümetin denetimine girmesi anlamına gelen değişikliğe Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Parlamentosundan tepki geldi. Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Nils Muiznieks yaptığı açıklamada, Polonya’daki gelişmelerin kuvvetler ayrılığı ve bağımsız yargı konusunda endişe verici olduğunu söyledi. Polonya’da 2015’te yapılan değişikliklerde de Anayasa Mahkemesinin yetkileri sınırlandırılmıştı.

Avrupa Parlamentosundaki muhafazakar Halk Partisi Grup Başkanı Manfred Weber yaptığı açıklamada, PiS’nin hukuk devleti kurallarına uymadığına dikkat çekerek bunun AB kriterlerine aykırı olduğunu söyledi. Liberaller Grubu Başkanı Guy Verhofstadt da Polonya’da yapılan değişikliklerin AB anlaşmalarına aykırı olduğunu belirtti.

TEK ADAM-TEK PARTİ REJİMİNE DOĞRU

AB, ocak ayından bu yana Polonya’daki değişikliklerin hukuk devletine uygun olup olmadığı konusunda bir soruşturma yürütüyor. Ancak, parti rejiminde kararlı olan PiS Lideri Jaroslav Kacinski ve Başbakan Beata Szydlo eleştirileri bugüne kadar kulak ardı ettiler. Bundan sonra da eleştirileri dikkate almaları beklenmiyor. PiS’te bütün ipleri elinde tutan, hükümeti yönlendiren isim olarak Kacinski biliniyor.

AZ OYLA GELEN SALT ÇOĞUNLUK

Polonya’da 25 Ekim 2015’te yapılan genel seçimlerde sağcı-milliyetçi PiS partisi yüzde 37.6 oyla 460 sandalyeli mecliste 235 sandalye, 100 sandalyeli senatoda ise 61 sandalye kazanmıştı. Az oyla her iki mecliste de salt çoğunluğu elde eden PiS, 2019’da yapılacak genel seçimlere kadar devlet içindeki gücünü artırmayı, rakiplerini zayıflatmayı planlıyor. AB’den gelen eleştirilerin ise sonuç vermesi beklenmiyor.

(Yücel ÖZDEMİR-Evrensel)