Türkiye'de üç ay süreyle Olağanüstü Hal OHAL ilan edildi. Bakanlar Kurulu'nun bitmesiyle Recep Tayyip Erdoğan yurtta 3 ay süreyle OHAL edildiğini duyurdu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda 4 saat 40 dakika süren Milli Güvenlik Kurulu sona erdi. Sonrasında Bakanlar Kurulu toplantısı başladı. Yaklaşık 3 saat süren toplantı sona erdi.
Basın açıklamasını Erdoğan yaptı.
Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
-Türkiye 15 temmuz akşam saatlerinden itibaren tarihin en kritik anlarını yaşamıştır. FETÖ üyesi olduğu anlaşılan bu grup tanklarla silahlarla devlete ve milete karşı saldırıya geçmiştir.
-Şahsım ve hükümetin kararlı duruşu milletimizin darbecilere karşı cesurca dikilmesi sayesinde hamdolsun bu teşebbüs amacına ulaşamamıştır.
-Geleceğine sahip çıkan milletimiz kahramanlık destanı yazmıştır. Darbeciler karşısında tek vücut olmuştur.
-Gözlerinin önünde onlarca kişi şehit olurken yaralı kardeşlerimiz de sabaha kadar direnişlerini sürdürmüşlerdir. Milletimiz 1960 darbesinde Menderes ve arkadaşlarına sahip çıkmamanın üzüntüsünü yıllarca yaşamıştır.
-1980 darbesinde toplumumuzun acısı hala tazedir.15 Temmuz tarihi bu kötü gidişe dur denilen bir dönüm noktası olmuştur. İlk defa bir darbe girişimi millet tarafından akamete uğratılmıştır.
- 246 masum insan hayatını kaybetmiş, 1536 masum vatandaşımız yaralanmıştır. Tüm şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyorum.
'3 AY SÜREYLE OHAL İLAN EDİLMESİ KARARLAŞTIRILDI'
- Bugün MGK'yi topladık, ardından da Bakanlar Kurulu'nu topladık. MGK üyeleri olarak yaptığımız kapsamlı değerlendirme sonunda terör örgütünün bertaraf edilebilmesi için Anayasamızın 120. Maddesi uyarında OHAL ilan edilmesini hükümete tavsiye etme kararı aldık. Bakanlar Kurulumuz da Türkiye’de 3 ay OHAL ilan edilmesi kararını aldı.
-Bu uygulama kesinlikle demokrasiye, hukuka, özgürlüklere karşı değildir. Tam tersine bu değerleri koruma, yükseltme, geliştirme adınadır.
-Olağanüstü Hal ilanının amacı ülkemizde demokrasiye, hukuk devletine, vatandaşlarımızın hak ve özgürlüklerine yönelik bu tehdidi ortadan kaldırmak için gereken adımları en etkin ve hızlı şekilde atabilmektir.
-Darbe girişiminin bastırılmasının ardından başka birileri aynı cüreti yeniden göstermesin diye demokrasi nöbeti tutan vatandaşlarımızın her biri isimlerini tarihe altın harflerle yazdırdıklarını bilmesi gerekir.
-Önüne arkasına bakmadan paletlerin altına yatan bir hanım kardeşimiz şehadete yürüyor. Bunlar bir bayanı tankla ezecek kadar alçak, bu denli namussuz, bu denli vahşi.
-Bu uğurda şehit olan, yaralanan askerlerimizin sağlam duruşlarını milletimiz asla unutmayacak, hayırla yad edecektir. “Komuta bizdedir” diyeni alnından öldürmek suretiyle kendisi şehit olan Niğdeli kardeşimi hayırla yad ediyorum.
-Darbe teşebbüsü karşısında millet iradesinin yanında saf tutan ve STK’larımıza teşekkür ediyorum. Demokrasi, hukuk devleti, temel hak ve özgürlükler konusunda hiçbir vatandaşımızın, kurumun endişesi olsun.
-Olağanüstü hal onlara yönelik saldırılardan koruma amacı gütmektedir. Ülkemizin yaşadığı tehditle mukayese edilemeyecek küçük terör tehditleri karşısında sesini çıkarmayanların Türkiye’yi eleştirmeye hakları yoktur. Aldığımız bu kararı eleştirmeye hakları yoktur. Sadece gölge edilmesin yeter.
AKP'DEN OHAL AÇIKLAMASI
MGK toplantısı sürerken AKP Genel Başkan Yardımcısı Cevdet Yılmaz, OHAL ilan edileceği iddialarına ilişkin "Mutlaka belirli kararların alınması gerekiyor. Gerekli olan neyse MGK ona karar verecektir. (OHAL için) MGK değerlendirecek. Olağanüstü hal de hukukun bir parçası. Buna ihtiyaç var diye değerlendirirse MGK adım atabilir. Onu hep birlikte göreceğiz" dedi.
AKP Genel Başkan Yardımcısı Cevdet Yılmaz Habertürk TV'de açıklamalarda bulundu. Yılmaz'ın konuşmasında OHAL ilanı iddialarına ilişkin açıklama yaparak "Milli Güvenlik Kurulumuz toplandı. Bakanlar Kurulumuz toplanacak. Önemli bir gün. Mutlaka belirli kararların alınması gerekiyor. Gerekli olan neyse MGK ona karar verecektir. (OHAL için) MGK değerlendirecek. Olağanüstü hal de hukukun bir parçası. Buna ihtiyaç var diye değerlendirirse MGK adım atabilir. Onu hep birlikte göreceğiz" dedi.
Yılmaz, darbe girişimiyle ilgili ise "Ankara'daydım, biraz geç öğrendim. Uzun süre boyunca inanamadım. Yeni nesil de malesef bununla tanışmak durumunda kaldı. Çok yara verici bir hadise. Milletimiz siyasi partileri ve medyasıyla sahip çıktı. Eyvah dedim, bir nesil kayboldu. Ama daha sonra olan gelişmelerle değişti" dedi.
OHAL NE KADAR SÜRE İLAN EDİLEBİLİR?
Anayasanın 120. maddesi, Milli Güvenlik Kurulu’nun tavsiyesi ile Bakanlar Kurulu’na 6 ayı geçmemek kaydıyla Olağanüstü Hal ilan etme yetkisi veriyor.
Olağanüstü Hal’in yürürlüğe girmesi için önce Resmi Gazete’de yayımlanması ardından da TBMM’nin onayı gerekiyor.
Meclis, Bakanlar Kurulu’nun istemi üzerine her defasında 4 ayı geçmemek üzere OHAL süresini uzatabiliyor.
OHAL uygulamasının yürürlüğe girmesiyle hükümet, kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisine sahip oluyor.
Anayasanın 15. maddesine göre, OHAL durumunda milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısıtlanabiliyor.
Anayasanın 148. maddesine göre OHAL dönemlerinde çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamaler için Anayasa Mahkemesi’nde dava açılamıyor.
Mahkemeler valiliklerin işlemleri hakkında yürütmeyi durdurma kararı alamayacak.
12 Eylül döneminde uygulanmaya başlayan OHAL’e AKP hükümeti tarafından 30 Kasım 2002’de son verilmişti.
Yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilan edebilir.
ALINACAK OHAL TEDBİR VE YAPTIRIMLARI
Olağanüstü hal ilanında; genel güvenlik, asayiş ve kamu düzenini korumak, şiddet olaylarının yaygınlaşmasını önlemek amacıyla 9 uncu maddede öngörülen tedbirlere ek olarak aşağıdaki tedbirler de alınabilir:
- a) Sokağa çıkmayı sınırlamak veya yasaklamak,
- b) Belli yerlerde veya belli saatlerde kişilerin dolaşmalarını ve toplanmalarını, araçların seyirlerini yasaklamak,
- c) Kişilerin; üstünü, araçlarını, eşyalarını aratmak ve bulunacak suç eşyası ve delil niteliğinde olanlarına el koymak,
- d) Olağanüstü hal ilan edilen bölge sakinleri ile bu bölgeye hariçten girecek kişiler için kimlik belirleyici belge taşıma mecburiyeti koymak,
- e) Gazete, dergi, broşür, kitap, el ve duvar ilanı ve benzerlerinin basılmasını, çoğaltılmasını, yayımlanmasını ve dağıtılmasını, bunlardan olağanüstü hal bölgesi dışında basılmış veya çoğaltılmış olanların bölgeye sokulmasını ve dağıtılmasını yasaklamak veya izne bağlamak; basılması ve neşri yasaklanan kitap, dergi, gazete, broşür, afiş ve benzeri matbuayı toplatmak,
- f) Söz, yazı, resmi, film, plak, ses ve görüntü bantlarını ve sesle yapılan her türlü yayımı denetlemek, gerektiğinde kayıtlamak veya yasaklamak,
- g) Hassasiyet taşıyan kamuya veya kişilere ait kuruluşlara ve bankalara, kendi iç güvenliklerini sağlamak için özel koruma tedbirleri aldırmak veya bunların artırılmasını istemek,
- h) Her nevi sahne oyunlarını ve gösterilen filmleri denetlemek, gerektiğinde durdurmak veya yasaklamak, i) Ruhsatlı da olsa her nevi silah ve mermilerin taşınmasını veya naklini yasaklamak, j) Her türlü cephaneler, bombalar, tahrip maddeleri, patlayıcı maddeler, radyoaktif maddeler veya yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı eczalar veya diğer her türlü zehirler ve boğucu gazlar veya benzeri maddelerin bulundurulmasını, hazırlanmasını, yapılmasını veya naklini izne bağlamak veya yasaklamak ve bunlar ile bunların hazırlanmasına veya yapılmasına yarayan eşya, alet veya araçların teslimini istemek veya toplatmak,
- k) Kamu düzeni veya kamu güvenini bozabileceği kanısını uyandıran kişi ve toplulukların bölgeye girişini yasaklamak, bölge dışına çıkarmak veya bölge içerisinde belirli yerlere girmesini veya yerleşmesini yasaklamak,
- l) Bölge dahilinde güvenliklerinin sağlanması gerekli görülen tesis veya teşekküllerin bulunduğu alanlara giriş ve çıkışı düzenlemek, kayıtlamak veya yasaklamak,
- m) Kapalı ve açık yerlerde yapılacak toplantı ve gösteri yürüyüşlerini yasaklamak, ertelemek, izne bağlamak veya toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapılacağı yer ve zamanı tayin, tespit ve tahsis etmek, izne bağladığı her türlü toplantıyı izletmek, gözetim altında tutmak veya gerekiyorsa dağıtmak,
- n) İşçinin isteği, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, sağlık sebepleri, normal emeklilik ve belirli süresinin bitişi nedeniyle hizmet aktinin sona ermesi veya feshi dışında kalan hallerde işçi çıkartmalarını işverenin de durumunu dikkate alarak üç aylık bir süreyi aşmamak kaydıyla izne bağlamak veya ertelemek,
- o) Dernek faaliyetlerini; her dernek hakkında ayrı karar almak ve üç ayı geçmemek kaydıyla durdurmak,